Ludowa Republika Finlandii We wrześniu i listopadzie 1939 r. rządy Finlandii i ZSRS prowadziły negocjacje dotyczące wzajemnych relacji, jak wiemy Sowieci postawili warunki, które w rzeczywistości ograniczały suwerenność Finlandii a obecność baz sowieckich na terytorium fińskim skończyłaby się w konsekwencji powstaniem "republiki ludowej". Jeszcze w trackie rokowań Sowieci podjęli działania zmierzające do stworzenia "ludowego rządu". 13 listopada 1939r. przebywający w Sztokholmie fiński komunista Arvo Tuominenn otrzymał propozycję objęcia stanowiska premiera w utworzonym rządzie Ludowej Republiki Finlandii. Tuominenn z propozycji nie skorzystał i "premierem" został inny znany fiński komunista Otto Kuusinen, który był sekretarzem Kominternu, a w 1918 r. był jednym z przywódców krwawej wojny domowej. O powstaniu rządu oficjalnie dowiedziano się z odezwy wydanej 1 grudnia 1939 r. (w Polsce był "Manifest Ludowy" ogłoszony 22 lipca 1944 r.), priorytetem były dobrosąsiedzkie stosunki z ZSRS oraz wyzwolenie "mas pracujących i chłopstwa spod ucisku "kapitalistów". Manifest był pełen górnolotnych haseł mówiących o "odebraniu ziemi obszarnikom, 8 godzinnym dniu pracy, zwiększeniu państwowych wydatków na kulturę i oświatę" itp. Nikomu nie przeszkadzał fakt, że w Finlandii zarówno gdy była ona jedną z prowincji szwedzkich a następnie Księstwem Fińskim w Rosji nie istniało poddaństwo chłopskie w formie feudalnej. Chłopi byli ludźmi wolnymi, którzy płacili podatki i tylko taki na nich ciążył obowiązek. Szkolnictwo państwowe istniało od 1856r., gdy założono pierwszą szkołę średnią w Jyvaskyla, a następnie w Tampere. Słabo rozwinięty przemysł na początku XX w. stopniowo się rozrastał i od samego początku znajdował się pod silnym protektoratem państwa. Odezwa więc była czystą fikcją i tak została potraktowana w Finlandii. Rząd Kuusinena był zatem stworzony tylko po to, aby po zwycięstwie Armii Czerwonej można było "legalnie" przejąć władzę. Wraz z rządem (znanym pod nazwą "Rząd z Terijoki - od nazwy miejscowości, w której ogłoszono manifest) powstały także siły zbrojne. Powołano Ludowe Wojsko Finlandii pod dowództwem kombriga Akseli Anttilii. Był to oficer fińskiego pochodzenia, który brał udział w rewolucji bolszewickiej i służył w Armii Czerwonej. Anttila dowodził 1 Korpusem Fińskim, który powstał 1 grudnia. W skład korpusu miały wejść dwie dywizje strzeleckie (ok. 23 000 żołnierzy), brygada pancerna oraz jedna eskadra lotnictwa myśliwskiego. Komisarz Obrony Kliment Woroszyłow wydał specjalny rozkaz aby wszystkich oficerów i podoficerów pochodzenia fińskiego przenieść do nowo tworzonego korpusu. Poszukiwania "naszych Finów" były tak szeroko zakrojone, że wydano także specjalny dekret o amnestii obejmujący skazanych żołnierzy armii pochodzenia fińskiego. Natrafiono na duże trudności w kompletowaniu kadry. Powodem były czystki, które dotknęły Armię Czerwoną oraz Komunistyczną Partię Finlandii. Sięgnięto zatem do oficerów i podoficerów pochodzenia ukraińskiego i białoruskiego. Stosunkowo najmniej kłopotów było z szeregowymi. Obszary Karelii zamieszkiwała bowiem znaczna mniejszość karelska (dla urzędników sowieckich było bez różnicy czy to Fin czy mieszkaniec Karelii Wschodniej), poborowi byli kierowani do nowych jednostek. Władze nie zamierzały oczywiście skierować korpusu na front, aby walczył, chodziło o działania propagandowe. Korpus miał wejść do walk już gdy armie sowieckie znajdą się pod Helsinkami, aby mógł wkroczyć do stolicy Finlandii. Powstały trzy dywizje strzeleckie, 1 DS. pod dowództwem Alekseja Creczkina, 2 DS. pod dowództwem Gieorgija Zwierewa, 3 DS. pod dowództwem Toivo Tommoli. 4 DS. została sformowana tylko "na papierze" jej dowódcą był Albert Saviranta. Pod koniec działań wojennych w marcu 1940 r. 3. DS. została wysłana na front w rejon Jeziora Ładoga gdzie walczyła. Interesującym faktem dotyczącym działań 1 Korpusu Fińskiego jest to, że żołnierze ci zostali wyposażeni w mundury Wojska Polskiego, które zdobyto w trakcie działań we wschodniej Polsce. Po podpisaniu zawieszenia broni 1 Korpus został rozwiązany a poszczególne dywizje rozformowane. Podobny los spotkał "rząd ludowy". Historia "rządu z Terijoki" była wstępem do mających nadejść wydarzeń w Europie Środkowej i na Bałkanach. Zawsze bowiem powstawał "rząd ludowy", który obejmował władzę i proklamował "wieczną przyjaźń" z ZSRS. |
W rejonie Petro Sowiecci zdobyli fińskie czołgi Renault FT-17, które były używane jako stałe punkty obrony. |
Odznaka sowiecka "Za udział w walkach na Przesmyku Karelskim" |
Żołnieże sowieccy na zdobytym stanowisku artylerii obrony wybrzeża, Zat. Wyborska |
Czołg T-26 przebija się przez gęsto zalesiony teren na Przesmyku Karelskim. |