Myśliwiec MS-406 należący do 1/LLV28 na lotnisku w Sakyla, marzec 1940

  Wydawałoby się, że tak znaczna dysproporcja sił fińskich i sowieckich z góry stawia na przegranej pozycji lotnictwo fińskie. Nic bardziej mylnego. Finowie wykazali się niezwykłym hartem ducha, odwagą i znakomitym wyszkoleniem. Piloci myśliwscy osiągnęli latając na samolotach Fokker D.XXI aż 127 zestrzeleń przy własnych starach tylko 9 maszyn. Jest to jeden z najlepszych wyników jakie uzyskali piloci myśliwscy w II wojnie światowej.
  30 listopada 1939 r. lotnictwo sowieckie przeprowadziło silne bombardowania fińskich miast. Celem jednego z silniejszych nalotów były Helsinki. Lotnictwo fińskie pierwszego dnia wojny nie przeprowadziło lotów bojowych ze względu na złą pogodę. Jednak już następnego dnia Finowie uzyskali 10 zestrzeleń. Pierwsze zwycięstwo odniósł por. Jaakko Vuorela, który zestrzelił dwa bombowce SB. Znaczący sukces (zwłaszcza jeśli weźmiemy dysproporcję w sprzęcie) odnieśli piloci z LLv 26, którzy zaatakowali formację bombowców SB na przestarzałych myśliwcach Bristol "Bulldog" Mk.ll. Zestrzelono dwa bombowce przy stracie jednego "Bullgoda" pilotowanego przez sierż. (Jttu, który stoczył walkę z 7 myśliwcami Polikarpów I-16 z 7. IAP Lotnictwo fińskie straciło w wyniku własnego ostrzału jednego Fokkera D.XXI w rejonie Vipuurii. W trakcie nalotu na lotnisko Immola zniszczeniu uległ samolot szkolny DH 60 "Tiger Moth". Lotnictwo bombowe w pierwszym dniu wojny wykonało dwa loty, rozpoznawczy w obszarze Repola-Lentiira (dwa "Blenheimy" z LLv 44) i na bombardowanie w rejonie Tsalki (trzy "Blenheimy" z LLv 46). W trakcie lądowania jeden bombowiec uległ uszkodzeniu. W trakcie lotu rozpoznawczego sowieckiej artylerii przeciwlotniczej udało się zestrzelić samolot Fokker. C.X należący do LLv 12. Jak zatem widać pierwszy dzień wojny przyniósł zdecydowany sukces lotnictwu fińskiemu.

Myśliwiec Fokker D.XXI

  Ciężkie warunki atmosferyczne, które nastąpiły w pierwszych dniach grudnia znaczne ograniczyły aktywność lotnictwa obu walczących stron. Finowie przeprowadzali sporadyczne loty rozpoznawcze. 4 grudnia zła pogoda była przyczyną rozbicia się w trakcie podejścia do lądowania samolotu Fokker C.X z LLv 12. Dopiero 19 grudnia pogoda uległa poprawie, co natychmiast zaowocowało starciami powietrznymi. Całodzienne walki pozwoliły pilotom z LLv 24 i LLv 26 zapisać na swoje konto 11 sowieckich bombowców SB oraz DB-3, a także dwa myśliwce I-16. Bombowce "Blenheim" z LLv 44 wykonały pięć lotów bojowych, a z LLv 46 trzy misje bojowe. Wszystkie loty miały miejsce w obszarze Jeziora Ladoga. Ważnym elementem działań lotniczych były loty szturmowe przeciwko sowieckim kolumnom zmotoryzowanym. W godzinach rannych formacja czterech Fokkerów C.X z LLv 12, która wykonywała bombardowanie kolumny sowieckiej została zaatakowana przez myśliwce I-16 z 25. IAP, jeden fiński samolot został zestrzelony. W rejonie Aglajarvi samolot "Ripon" z LLv 16 został zestrzelony w trakcie podobnej misji szturmowej. 20 grudnia rejon koncentracji sil sowieckich na wschód od Jez. Ladoga był obiektem rozpoznania przez trzy "Blenheimy" z LLv 46. Formacja fińska została zaatakowana przez cztery myśliwce I-16. W wyniku starcia Finom udało się zestrzelić jednego z napastników. 23 grudnia w rejonie Boboszyno formacja czterech Fokkerów C.X z LLv 12 ponownie bombardowała stanowiska nieprzyjaciela. Niestety tym razem ofiarą sowieckich myśliwców padła maszyna dowódcy eskadry, załoga zginęła. Nad Przesmykiem Karelskim miały miejsce liczne pojedynki myśliwskie. W wyniku starcia Fokkerów D.XX1 z LLv 24, którym udało się przechwycić wyprawę bombową 44 SABP, Finowie zapisali na swoje konto dalszych 8 sowieckich samolotów. Następne 4 samoloty zestrzelono, gdy do walki włączyła się osłona bombowców (1-16 z 7 i 64 IAP). W godzinach popołudniowych nad Jez. Ładoga "Bulldogi" z LLv 26 wdały się w pojedynek z 13 bombowcami SB, i zestrzeliły dwa z nich. 24 grudnia lotnictwo fińskie straciło jeden samolot Junkers K43 z LLv 16, który został zestrzelony przez myśliwce nieprzyjaciela. Tego dnia za liniami fińskich wojsk lądował przymusowo sowiecki myśliwiec I-15bis, został on wyremontowany w lutym 1940 r. i włączony w skład LLv 29. Był to pierwszy z 25 samolotów sowieckich, które zostały zdobyte i następnie weszły do służby w lotnictwie fińskim w trakcie Wojny Zimowej. 25 grudnia 3/LLv 24 pod dowództwem por. Luukkanena rozbili formację 40 bombowców SB lecących w osłonie 20 myśliwców I-16. Finom udato się zestrzelić 2 myśliwce.

Szwedzki bombowiec Hawker Hart należący do ochotniczej eskadry F19, która brała udział w walkach z lotnictwem sowieckim.

27 grudnia piloci LLv 24 zestrzelili w walkach kolejne 4 sowieckie maszyny. W ciągu pierwszych tygodni wojny lotnictwo fińskie zdołało zestrzelić 60 sowieckich maszyn przy własnych stratach wynoszących tylko 9 maszyn (kolejne 5 samolotów uległo rozbiciu z powodu ciężkich warunków atmosferycznych). Sytuacja fińskiego lotnictwa stawała się jednak krytyczna. Każda stracona przez Finów maszyna była bolesnym ciosem, natomiast dla dowództwa sowieckiego każda stracona maszyna oznaczała wykreślenie ze stanu jednego samolotu i sprowadzenie następnego. Straty sowieckie były natychmiast uzupełniane, Finowie nie mogli pozwolić sobie na żadne uzupełnienia. Znając trudną sytuację sił lotniczych rząd fiński rozpoczął usilne starania o pozyskanie sprzętu lotniczego. Po zaatakowaniu Polski przez III Rzeszę, Finowie wysłali do Włoch delegację, której celem byłe podpisanie kontraktu na dostawę samolotów Fiat G.50. Kontrakt dotyczył zakupu 25 samolotów, ale po wybuchu Wojny Zimowej powiększono go o dalsze 10 maszyn. Pierwszy samolot wysłano koleją do portu w Szczecinie, drugi dopierc w połowie stycznia. Obie maszyny bez przeszkód dotarły do Szwecji a następnie do Finlandii. Kolejny transport 6 maszyr został zatrzymany w porcie przez władze niemieckie tak jak pozostałe 27 maszyny, które zajęto po przekroczeniu granicy włosko-niemieckiej. Jak wiemy Niemej podpisały pakt o przyjaźni ze Związkiem Sowieckim i wprowadziły embargo na dostawę i przewóz sprzętu wojennego dla Finlandii. Po licznych interwencjach udało się samoloty dostarczyć do Finlandii via Szwajcaria i Holandia do Szwecji. Ze Szwecji piloci fińscy drogą powietrzną sprowadzili maszyny (w trakcie przelotów stracono dwie maszyny). Fiaty G.50 (nazywane przez pilotów "Fijju'" weszły na wyposażenie LLv 26 w miejsce starych "Bulldogów". Pierwsze zwycięstwo na G.50 odniósł por. Puhakke 26 lutego zestrzeliwując jednego I-16. Państwami, do których zwrócono się o pomoc była Wielka Brytania i Francja. Państwa te bardzo poważnie się zaangażowały w pomoc Finlandii. Dzięki ich poparciu Liga Narodów podjęła uchwałę określającą ZSRS jako "napastnika" w toczącej się wojnie, co oznaczało nałożenie sankcji ekonomicznych. Brytyjczycy i Francuzi zamierzali zorganizować także Korpus Ekspedycyjny i skierować go do walki w Finlandii. Ostatecznie odkładanie w czasie wysłania Korpusu (w jego skład wchodziła Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich) sprawiło, że Alianci wylądowali w Norwegii, a Finowie otrzymali tylko pomoc w postaci sprzętu wojskowego. Francuzi zgodzili się wysłać 30 myśliwców Morane-Saulnier 406 (z zamówionych 50). Weszły one na wyposażenie LLv 28 w lutym 1940 r. W trakcie ostatnich czterech tygodni Wojny Zimowej piloci LLv 28 wykonali na MS-406 288 lotów bojowych, w trakcie których zestrzelili 14 sowieckich samolotów. Stracono jedną maszynę w wyniku ostrzału przeciwlotniczego. Dodatkowo Francuzi jako dar narodu francuskiego przekazali 6 samolotów Cuadron C.714. Brytyjczycy sprzedali Finom: 20 myśliwców "Gladiator" Mk.II, 11 myśliwców Hurricane" Mk.I, 24 bombowce "Blenheim" MK. I i II, 11 samolotów rozpoznawczych "Lysander" Mk.I. Dodatkowo jako osobisty dar Jej Królewskiej Mości Jerzego VI Finowie otrzymali 10 samolotów "Gladiator" oraz 22 samoloty "Gauntlet" Mk.II. Tradycyjnie olbrzymią pomoc okazali Szwedzi. 19 grudnia 1939 r. ogłoszono ochotniczy zaciąg do jednostki udającej się na front. Szwedzi utworzyli Flygflottili 19 (w organizacji fińskiej LeR 19), który dysponował 12 myśliwcami "Gladiator" i 4 bombowcami "Hart", dowódcą eskadry był mjr Hugo Beckhammar. Szwedzi okazali się bardzo dobrymi pilotami w trakcie walk zestrzelili 6 myśliwców i 6 bombowców sowieckich, przy stratach własnych 3 myśliwców i 3 bombowców. Szwedzi przekazali lotnictwu fińskiemu dodatkowo: 2 samoloty rozpoznawcze Koolhoven FK 52, 3 samoloty Fokker C-VD, 3 samoloty Jaktfalk J-6A, 2 samoloty Bulldog II. Jako dar do Finlandii przybyły 3 maszyny ofiarowane przez hr. Ericka Von Rosen (w tym jeden DC-2), nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że hr. Von Rossen ofiarował już w 1918 r. pierwszy samolot nowo powstałemu lotnictwu fińskiemu. W Stanach Zjednoczonych zdołano zakupić 44 myśliwce Brewster B-239, które niestety dotarły do Finlandii już po podpisaniu zawieszenia broni. Jednak gdy w 1941 r. piloci fińscy ponownie będą walczyć "Perła Nieba", jak nazwali Finowie Brewstery, stanie się postrachem sowieckich lotników.

Zestrzelony SB (z silnikami M-103) oglądany przez żołnierzy fińskich.

  Pierwszy dzień nowego 1940 r. zaczął się dla fińskiego lotnictwa bardzo pomyślnie. W trakcie patrolu bojowego pilot LLv 24 Viktor Pyotsia zestrzelił dwa myśliwce I-16, które osłaniały bombowce SB. Bombowce zostały następnie zaatakowane przez nadciągające z odsieczą Fokkery D.XX1. W efekcie kolejnej walki jeden sowiecki bombowiec roztrzaskał się o ziemię. Fińskie lotnictwo bombowe wykonywało w tym okresie głównie loty rozpoznawcze i nie przeprowadzało znaczących akcji bojowych. Pomimo, że nie poniesiono znaczących strat bojowych, sprzęt wymagał naprawy i w służbie znajdowała się nie wystarczająca ilość sprawnych maszyn. W LLv 44 znajdowało się tylko 5 sprawnych bombowców "Blenheim" a w LLv 46 sprawnych było 8 maszyn. 6 stycznia miało miejsce najbardziej spektakularne wydarzenie Wojny Zimowej. Dwa Fokkery D.XX1 z 4/LLv 24 napotkały w rejonie Otti formację 7 bombowców DB-3 z 6. DBAP. Finowie zaatakowali sowieckie bombowce, pierwszy spadł w płomieniach bombowiec zestrzelony przez por. Soveliusa. Następnie w ciągu 4 minut wszystkie 6 bombowców zostało zestrzelone przez por. Soravanto. Soravanto został najskuteczniejszym pilotem Wojny Zimowej, łącznie na swoje konto zapisał 13 maszyn wroga. Kolejne dni przyniosły także kolejne sukcesy. 17 stycznia zestrzelono 4 bombowce SB należące do 54 SBAP. 11 stycznia miała miejsce pierwsza akcja bojowa szwedzkiej jednostki ochotniczej F19. Cztery bombowce "Hart" zaatakowały sowieckie lotnisko koło miejscowości Markajarvi i zniszczyły 3 myśliwce I-15bis. Niestety na skutek kolizji w powietrzu dwa "Harty" zderzyły się w powietrzu. Trzecia maszyna w drodze powrotnej na lotnisko została zaatakowana przez I-15bis ze 145 IAP, ogień sowieckich samolotów uszkodził szwedzką maszynę, co zmusiło pilota chor. Farnstroma do przymusowego lądowania. Załodze udało się wydostać z maszyny i ukryć w lesie. Szwedzi po zakończeniu ostrzału maszyny przez sowieckich pilotów wydobyli z maszyny narty i bezpiecznie powrócili do bazy (narty były standardowym wyposażeniem fińskich i szwedzkich maszyn, gdy w 1941 r. piloci Luftwaffe walczyli w Finlandii także i oni otrzymali narty jako wyposażenie dodatkowe). Kolejne zwycięstwo Szwedzi odnieśli 17 stycznia, gdy patrol "Gladiatorów" został zaatakowany przez I-15bis. Zestrzelono dwa sowieckie myśliwce. Luty i marzec przyniosły znaczą intensyfikację lotów bojowych. Sowieci skierowali do walki nowoprzybyłe pułki bombowe i myśliwskie. Zaczęli organizować ciężkie naloty na lotniska, co stopniowo przyniosło znaczące sukcesy w zwalczaniu lotnictwa fińskiego. Finowie niszczyli w walkach po dwa lub więcej sowieckich maszyn, jednak przewaga ilościowa była po stronie Rosjan. 17 lutego cztery "Gladiatory" z LLv 26 zostały wysłane na przechwycenie formacji 9 SB z 39. SBAP osłanianej przez 30 myśliwców I-153. "Gladiatory" rozbiły formację bombowców niszcząc aż 5 z nich, 3 maszyny zestrzelił sierż. Tuominen, który jeszcze tego samego dnia zestrzelił samolot rozpoznawczy R-5. Myśliwce I-153 próbowały "dobrać się" do atakujących "Gladiatorów" jednak na pomoc pospieszyły im pozostałe samoloty z LLv 26, które zestrzeliły 3 sowieckie maszyny. Tego dnia pierwsze zwycięstwo odniósł por. Hyrkki na samolocie MS-406 z LLv28, który zestrzelił bombowiec DB-3 nad miejscowością Koorpo. Przewaga Rosjan dobitnie dała znać o sobie w dniu 29 lutego, gdy bazujące w Ruokolahti maszyny z LLv 24 i LLv 26 zostały zaskoczone przez myśliwce I-153 i I-16 z 49. IAP i 68. OIAP. Zbyt późno dostrzeżono zagrożenie i gdy 3 "Gladiatory" szykowały się do startu alarmowego spadł na nie grad pocisków. Wszystkie maszyny zostały zniszczone. Udało się wystartować 2 "Gladiatorom" i 1 Fokkerowi, jednak fińskie maszyny nie nabrały jeszcze odpowiedniej wysokości, a już zostały zaatakowane przez I-16, także i one podzieliły los startujących "Gladiatorów" i spadły w płomieniach na ziemię. Jedynie Fokker pilotowany przez sierż. Suikkanena zdołał nawiązać walkę z sowieckimi myśliwcami, udało mu się zestrzelić jednego napastnika. W lutym myśliwcom fińskim w trakcie 300 lotów bojowych udało się zestrzelić 71 sowieckich maszyn. Lotnictwo fińskie straciło 22 maszyny w trakcie walk powietrznych oraz 7 kolejnych na skutek wypadków.
  Podsumowując zmagania powietrzne w trakcie Wojny Zimowej należy podkreślić, iż Finowie uzyskali niezwykle spektakularne sukcesy. Przyjmuje się, że Rosjanie skierowali w trakcie działań wojennych w obszar konfliktu aż 3253 samoloty. Finowie gdy w marcu zakończono działania wojenne dysponowali 196 samolotami, z których sprawnych było zaledwie 112 sztuk. W walkach powietrznych piloci myśliwscy oraz strzelcy samolotów bombowych zestrzelili 207 maszyn wroga, 314 (!) sowieckich samolotów zostało zestrzelonych przez fińską obronę przeciwlotniczą (są to dane potwierdzone, i odnoszą się do maszyn, których wraki zostały znalezione przez żołnierzy fińskich). Finowie przyjmują, w oparciu o dane sowieckie, że na skutek bombardowań i ostrzału lotnisk zniszczono dalszych 105 maszyn a 90 zostało ciężko uszkodzonych. Oznacza to, że 716 sowieckich maszyn zostało zniszczonych i uszkodzonych w trakcie działań przeciwko Finom. Należy zatem zadać pytanie jaką cenę za ten sukces zapłacili Finowie? Zniszczeniu uległy 74 maszyny, w tym 69 maszyn wojskowych. Z tego w walkach powietrznych Finowie utracili 42 maszyny, pozostałe uległy zniszczeniu na skutek rozbicia przy lądowaniu lub na skutek wypadku. Uszkodzeniu uległo 51 płatowców, które następnie zostały wyremontowane i ponownie weszły do służby.

Gladiator należący do F19, na stateczniku widoczna żółta czaszka, która była godłem eskadry.

Ciężki bombowiec TB-3 z 7. MTAB, który został zestrzelony przez chor. Karlssona z F19 nad Kemi.