[ P O W R Ó T ]

Fińskie Siły Zbrojne

Organizacja fińskiej i sowieckiej dywizji piechoty.

  Porównując organizację fińskiej i sowieckiej dywizji piechoty (w RKKA była to dywizja strzelecka) będziemy mogli dostrzec różnice dzielące obie armie. Zarówno fińska dywizja piechoty jak i sowiecka dywizja strzelecka składała się z trzech pułków piechoty. Pułku artylerii polowej dodatkowo w przypadku jednostki sowieckiej istniał pułk haubic, kompania czołgów rozpoznawczych. Finowie dysponowali kompanią cyklistów. Obie formacje dysponowały kompaniami inżynieryjnymi, Rosjanie dodatkowo kompania saperów, dywizjonem armat ppanc, kompanią plot, kompania transportową oraz sanitarną. Porównując siłę obu formacji możemy dostrzec stanowczą przewagę sowieckiej dywizji strzeleckiej w artylerii lekkiej i ciężkiej broni maszynowej oraz w ilości posiadanego sprzętu motorowego. W przypadku formacji fińskiej jedyna przewaga dostrzegalna jest w posiadaniu 250 pistoletów maszynowych, jak się później okazało było to znakomicie wykorzystywane w walkach przez stronę fińską.
  Fińskie siły zbrojne zostały powołane do życia w dniu 18 lutego 1918 r. Finowie utworzyli swoje siły zbrojne w obliczu narastającego zagrożenia ze strony Czerwonej Gwardii. Finlandia formalnie ogłosiła niepodległość 6 grudnia 1917 r. (5 listopada parlament ogłosił uchwałę o czasowym przejęciu władzy Wielkiego Księcia, którym był car Mikołaj II, co ciekawe za powołaniem republiki było 100 posłów a 88 było przeciw). W Finlandii stacjonowały liczne wojska rosyjskie, które nie były zrewoltowane jednak Rady Żołnierskie i Robotnicze w lutym 1917 r. ogłosiły przejęcie dowodzenia nad jednostkami lądowymi i marynarką. W maju 1917 r. rozpoczęto organizowanie Czerwonej Gwardii, która była formacją o charakterze policyjno-wojskowym składała się głównie z Finów. Większość kadry oficerskiej, która była pochodzenia rosyjskiego opowiedziała się po stronie Rad Żołnierskich i przeciwko dążeniom niepodległościowym Finów. Po przewrocie bolszewickim w listopadzie 1917 r. konflikt się zaostrzył. Oficerowie fińscy przystąpili do formowania oddziałów straży obywatelskiej. Dużą pomoc w wyekwipowaniu tych jednostek okazała Szwecja, co więcej w armii szwedzkiej zezwolono na ochotniczy zaciąg do armii fińskiej. Wkrótce 84 oficerów służyło w nowo utworzonej armii, a w marcu 1918 r. na froncie walczył ochotniczy batalion. W lutym do Finlandii przybył 27 Cesarsko-Pruski Pułk Jegrów, który utworzono z Finów w trakcie trwania wojny. Żołnierze tego pułku stanowili kadrę oficerską i podoficerską dla nowo tworzonych jednostek fińskich. Walki z Czerwoną Gwardią były niezwykle krwawe, okrucieństwo cechowało obie walczące strony, przyjmuje się, że w walkach poległo 50 000 żołnierzy Czerwonej Gwardii i ok. 20 000 żołnierzy armii fińskiej.
Ćwiczenia Pułku Piechoty z Pori. Na zdjęciu widoczna obsługa lekkiego karabinu maszynowego Madsen kalibru 7.92 mm.
  Finlandia był krajem biednym i musiano się liczyć z kosztami planując rozbudowę sił zbrojnych. Przyjęto, że na stopie pokojowej armia liczyć będzie trzy dywizje piechoty (dwa pułki Jegrów i jeden pułk artylerii) oraz Brygadę Kawalerii. W latach 1932 - 1934 nastąpiła reorganizacja systemu szkolenia wojska. Postanowiono powołać Okręgi Terytorialne, w których zorganizowano szkolenie dla żołnierzy i oficerów (szeregowy służył 350 dni a oficer rezerwy 440 dni). Pozwoliło to na przeszkolenie kadry i przygotowanie do mobilizacyjnego wystawienia 87 batalionów piechoty, 26 pułków artylerii oraz 4 samodzielnych batalionów piechoty. Dodatkowo w gestii Naczelnego Dowództwa znajdowały się 22 pułki piechoty oraz 9 pułków artylerii. Oblicza się, że do 1939 roku szkolenie wojskowe przeszło 500 000 Finów z roczników 1894-1918.
  Nakłady finansowe na modernizację, szkolenie i rozbudowę sił zbrojnych były niewystarczające. W latach 1919-30 wyasygnowano dla armii 858 milionów marek z zakładanych w 1925 r. 5125 milionów. Parlament - jak i samo Ministerstwo Obrony - znacznie ograniczało planowane przez Sztab Generalny wydatki. Dopiero w 1938 r. wydatki sięgnęły pułapu 2 miliardów marek. Jednak nie udało się odrobić zaległości jakie narosły przez lata zastoju. Najlepszym przykładem niech będzie sprawa zakupu 35 czołgów Vickers 6 ton (Polska zakupiła także ten model czołgu, na bazie tego czołgu powstał projekt naszego 7TP) w Wielkiej Brytanii. Chcąc obniżyć koszta zamówienie zredukowano do 27 czołgów i co ciekawe bez uzbrojenia i wyposażenia radiowego. Początkowo czołgi te uzbrojono w stare armaty czołgowe z francuskich czołgów FT-17, a na początku 1939 r. zakupiono 10 armat typu Bofors kalibru 37 mm. Kolejnym przykładem było przyjęcie na wyposażenie jako podstawowy typ armaty przeciwpancernej znakomitej szwedzkiej armaty Bofors wz. 1934 kalibru 37 mm. Licencję kupiono w 1935 r. 30 października 1936 r. armata została przyjęta jako podstawowe działo przeciwpancerne armii fińskiej pod oznaczeniem "37 K/ 36" Produkcji podjęły się dwie fabryki, w Tampella zakłady VTT oraz Crichton-Vulcan Oy. Problemy z produkcją sprawiły, że do 1938 r. zdołano dostarczyć tylko 156 dobrych armat. Spowodowało to, że w październiku 1939 r. musiano kupić armaty w Szwecji.
  Gdy we wrześniu 1939 r. Niemcy zaatakowały Polskę, a następnie ZSRS stało się jasne, że Rosjanie są jednym z państw sprawczych powstałego konfliktu. Polityka Stalina wobec Finlandii doprowadziła do ogłoszenia mobilizacji. 6 października 1939 r. ogłoszono częściową mobilizację tzw. "YH" czyli "Ylimaaraiset Harjoitukset", na stanowisko Wodza Naczelnego powołano marszałka Mannerheima. 12 października minister obrony Juho Niukkanen zarządził powszechną mobilizację, którą wyznaczono na dzień 14 października.
  W trakcie mobilizacji Finowie mogli wystawić 9 dywizji piechoty oraz 3 samodzielne brygady piechoty. Na początku 1940 r. zdołano zorganizować 9 batalionów piechoty tzw. polowych oraz 3 samodzielne kompanie moździerzy. Łącznie liczba zmobilizowanych żołnierzy liniowych i służb wyniosła 337 000.

W trakcie Wojny zimowej jednym z najlepszych jednostek w armii były bataliony cyklistów (1. i 2.). W okresie letnim żołnierze dysponowali rowerami, natomiast w zimie otrzymywali narty.